Hoe maak je koloniale archieven beter doorzoekbaar én zorg je ervoor dat de taal waarmee mensen en geschiedenissen worden beschreven recht doet aan verschillende perspectieven?
Die vraag benadrukte Our HERitage tijdens de kick-off bijeenkomst van Chains of the Past: Open Infrastructure for the Global History of Dutch Slavery and Slave Trade. In dit vierjarige project werken de Radboud Universiteit, het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) en het KITLV samen met genealogische en erfgoedorganisaties aan een nieuwe digitale onderzoeksinfrastructuur. Het doel is om informatie uit verschillende archieven over de Nederlandse Atlantische én Aziatische slavernijgeschiedenis beter met elkaar te verbinden. Daardoor moeten levenslopen van tot slaafgemaakte en vrije personen over verschillende bronnen heen beter gereconstrueerd kunnen worden.
Our HERitage is als adviseur bij het project betrokken. Tijdens de kick-offbijeenkomst spraken we onder meer over inclusiviteit, gender, taal, generaties, communitykennis en de manier waarop historische begrippen uiteindelijk worden toegepast in digitale systemen.
Een belangrijk aandachtspunt is dat woorden nooit volledig neutraal zijn. Termen kunnen door de tijd heen van betekenis veranderen, binnen gemeenschappen anders worden gebruikt dan daarbuiten en voor verschillende generaties uiteenlopende connotaties hebben.
Daarbij gaat inclusiviteit voor ons verder dan alleen de vraag welke woorden in een thesaurus terechtkomen. Ook de manier waarop zulke termen later worden toegepast bij het ordenen, koppelen en ontsluiten van gegevens is van belang. Juist daar kunnen keuzes invloed hebben op wat zichtbaar en vindbaar wordt.
Vanuit onze persoonlijke ervaringen qua werk en onderzoek en de ervaringen die Our HERitage heeft opgedaan met community-based onderzoek, genealogie en oral history denken we daarom mee over manieren om de afstand tussen institutionele kennis en kennis uit gemeenschappen te verkleinen.
Dat gaat uiteindelijk niet alleen over terminologie, maar ook over representatie, toegankelijkheid en vertrouwen.
We kijken ernaar uit om hier de komende periode verder aan bij te dragen.
🔗 Meer informatie over Chains of the Past:
IISG – Chains of the Past